http://hdl.handle.net/123456789/787 2026-04-22T13:23:53Z 2026-04-22T13:23:53Z tərtib edənlər: Axundov, Əhliman http://hdl.handle.net/123456789/798 2019-07-04T11:24:03Z 2005-01-01T00:00:00Z

Azərbaycan dastanları. Beş cilddə / V cild tərtib edənlər: Axundov, Əhliman Bu cilddə oxuculara təqdim olunan nağıllar Gəncəbasardan ifa zamanı yazıya alınıb toplanmışdır. Cildə daxil edilmiş “Moltanı padşahı”, “Uşax pəhlivan”, “Yusiflə Sənubər”, “Padşah və dəmirçi” ilə yanaşı “Ovçu Pirim”, “Göyçək Fatma”, “Loğman”, “Kəsik baş”, “İskəndər Zülqəmeyn” və bu kimi bəzən bir, bəzən də bir neçə dəfə nəşr edilmiş süjetlərin yeni, maraqlı variantlarıdır. Çox uzaq keçmişlərlə bağlı inam və etiqadların, adət və ənənələrin izlərini yaşadan bu nağıllar içərisində müxtəlif süjet, motiv, hətta əfsanə, rəvayət və lətifələrin birləşməsindən ibarət olanları da var. Cilddəki nağılların üslub xüsusiyyətləri qorunub saxlanmış, sondakı nağıl isə imlasına toxunulmadan bir nümunə kimi verilmişdir.

2005-01-01T00:00:00Z tərtib edənlər: Təhmasib, Məmmədhüseyn http://hdl.handle.net/123456789/797 2019-07-04T11:18:03Z 2005-01-01T00:00:00Z

Azərbaycan dastanları. Beş cilddə / IV cild tərtib edənlər: Təhmasib, Məmmədhüseyn “Azərbaycan nağılları”nın bu cildində yer alan nümunələr janrın bütün əlvanlığını özündə toplayır. Onlar da fantaziya zənginliyi, ardıcıllıq, məntiqi-lik və təcrübə aparmaq vərdişi aşılayır, oxucusunu gördüyünün əsiri olmaqdan qurtarır. Bir həqiqətdir ki, məlum qanunlar çərçivəsinə sığmayan, gözlənilməz yenilik nağılla tərbiyə olunmamış beyinlərin narahatlığına səbəb olur. Yalnız nağılla tərbiyə olunmuş ağıldan işıq doğulur. Yalnız nağılla tərbiyən-lənmiş beyin hər cür yeniliyə ürəkdən qol aça bilir. Ən böyük yenilikləri ancaq nağıla bənzətmək olar. Cilddə toplanan nağılların da başladığı “Biri vardı, biri yoxdu” kəlamına gəlincə o, bütün zamanlara aid hadisələr arasındakı uyğunluğun, vəhdətin ifadəsidir. Nağılvari təfəkkürün ölməzliyi elə bundadır. Həmin nağılvari təfəkkür ki, onda bir müdriklik də var; dünya daim dəyişir, lakin dövrlər arasında fərq olduğu kimi daxili bağlılıq da mövcuddur, bir əsr digərinə bənzəmədiyi kimi hər dövr də bəşər tarixinin bir parçasıdır.

2005-01-01T00:00:00Z tərtib edən: Axundov, Əhliman http://hdl.handle.net/123456789/790 2019-06-27T12:58:08Z 2005-01-01T00:00:00Z

Azərbaycan dastanları. Beş cilddə / III cild tərtib edən: Axundov, Əhliman Azərbaycan xalq dastanlarının bu cildində əsrlərin sınağından çıxaraq xalqımızın mənəvi aləminin, bədii təfəkkürünün, estetik zövqünün zənginləşməsində müstəsna rol oynamış, mövzuca rəngarəng dastan nümunələri toplanmışdır. Onlardan türk xalqları folklorunda şərəfli yer tutan “Aşıq Qərib”, “Əmrah”, “Şah İsmayıl”, “Səlim şah”, “İrvahım” və b. buna misal ola bilər. Cərəyan edən hadisələrin təbii, inandırıcı və səmimi olmağı ilə seçilən, qədim və çoxvariantlı “Aşıq Qərib” dastanında iki gəncin qarşılıqlı sevgisi, bir-birinə qovuşmaq arzusu böyük ilhamla tərənnüm olunur. Qəhrəmanlıqla məhəbbət motivlərini özündə birləşdirən, qəhrəmanın öz arzusuna yalnız sözün gücü ilə deyil, qılınc gücüylə yetdiyi “Şah İsmayıl” dastanı qədim inam və etiqadlarla səsləşən nağıl elementlərinin zənginliyi ilə diqqəti çəkir. Cilddə gedən digər nümunələrdən - “Səlim şah”, “İrvahım” dastanlarında ailə-əxlaq məsələləri əks etdirilir, hadisələr ailə-məişət çərçivəsində cərəyan edir. Ana dilinin sehrkar gözəlliyi, milli xarakterin ruhu və dərin mahiyyəti təqdim olunan nümunələrdə aydın ifadəsini tapır.

2005-01-01T00:00:00Z tərtib edənlər: Təhmasib, Məmmədhüseyn Axundov, Əhliman http://hdl.handle.net/123456789/789 2019-06-27T12:53:26Z 2005-01-01T00:00:00Z

Azərbaycan dastanları. Beş cilddə / II cild tərtib edənlər: Təhmasib, Məmmədhüseyn; Axundov, Əhliman Azərbaycan xalq dastanları içərisində elələri var ki, qəhrəmanlıqla məhəbbətin birləşdirilməsi, uzlaşdırılması yolu ilə yaradılmışdır. Təqdim olunan cildə daxil edilmiş, xalq içərisində sevilib geniş yayılan “Əsli və Kərəm”, “Abbas və Gülgəz”, “Seydi və Pəri”, “Məhəmməd və Güləndəm”, “Leyli və Məcnun” və s. dastanlar bu qəbildəndir. Qədim ənənəyə uyğun olaraq həkimanə sözlərlə - ustadnamələrlə başlayıb duvaqqapmalarla bitən bu dastanların qəhrəmanları sevməyi bacardıqları kimi qılınc, qalxanla vuruşmağı da bacarırlar. Bununla belə hər nə qədər igid, qəhrəman olsalar da onlar əsasən öz sevgiləri - butaları uğrunda çarpışırlar. Ona görə də həmin dastanlar bir növ qəhrəmanlıq dastanları ilə məhəbbət dastanlarının hüdudunda dayanır, onların birindən digərinə keçid mərhələsi təsiri bağışlayır.

2005-01-01T00:00:00Z